Historia parafii
Parafia w Dobrej istniała już w XIV wieku, zanim Dobra stała się miastem. Obecny kościół, przebudowany od fundamentów w latach 1905–1912, poświęcono 18 kwietnia 1913 roku.
Najważniejsze daty
- XIV w.Erygowanie parafii
- 1905Ks. Ludwik Sperczyński rozpoczyna budowę obecnego kościoła
- 191318 kwietnia świątynię poświęca bp Stanisław Zdzitowiecki
- Po wojnieOdbudowa kościoła wysadzonego przez wycofujące się wojska niemieckie; prace prowadzi ks. Kazimierz Woźniak
- Lata 80.Ks. Władysław Jach rozpoczyna montaż organów w miejsce fisharmonii
- 2007Renowacja XVIII-wiecznych obrazów z dawnego ołtarza
Kalendarium
Najważniejsze daty z dziejów parafii i kościoła.
Do końca XVIII wieku
- 1386
Najstarsze zapiski wspominają Dobrą i wikariusza tutejszej parafii. Parafia powstała, zanim Dobra otrzymała prawa miejskie.
- przed 1464
Katarzyna Grabska funduje w mieście drugi kościół, znany później jako kościół św. Barbary.
- 1521
Proboszczem jest Paweł z Kłobi, polecony przez kasztelana spicymierskiego Stanisława Grabskiego. Do parafii należą wtedy także Linne, Chrapczew, Siemień, Długa Wieś, Potworów, Dzierzbotki i Orzepów.
- 1538
Po pożarze miasta król Zygmunt Stary wydaje nowy przywilej lokacyjny.
- 1550
Za miastem, przy drodze do Uniejowa, staje kościół św. Jana Chrzciciela. Zniesiono go w 1779 roku.
- 1770
Pod Dobrą toczy się największa bitwa konfederacji barskiej.
- 1781
Spłonął murowany kościół parafialny. Niektóre źródła podają rok 1780.
XIX wiek
- 1808
Nowy kościół parafialny poświęca Jan Gembrat, kantor gnieźnieński.
- 1818
Do tego roku parafia należy do archidiecezji gnieźnieńskiej.
- 1840
Powstaje klasycystyczna dzwonnica, która jest zarazem bramą na dawny cmentarz przy kościele.
- 1862–1893
Proboszczem jest ks. Antoni Kozłowski. W tym czasie kościół zostaje odnowiony.
Obecny kościół
- 1905–1912
Staraniem ks. Ludwika Sperczyńskiego kościół zostaje przebudowany od fundamentów, w stylu neorenesansowym.
- 1913
18 kwietnia konsekracji nowego kościoła dokonuje bp Stanisław Zdzitowiecki.
- 1945
Pod koniec wojny kościół niszczą wybuch materiałów wybuchowych zgromadzonych w nim przez Niemców i pożar. Drewniany kościół św. Barbary Niemcy rozebrali w czasie wojny.
- 1945–1957
Odbudowa kościoła, którą prowadzi ks. Kazimierz Woźniak.
Ostatnie dziesięciolecia
- 1978–1982
Ks. Władysław Jach przeprowadza generalny remont kościoła. Pod koniec lat 80. rozpoczyna też montaż organów w miejsce fisharmonii.
- 1994
26 października powstaje dekanat dobrski z siedzibą w Dobrej. Pierwszym dziekanem zostaje proboszcz, ks. kan. Józef Łochowski.
- 1999
Po nagłej śmierci ks. Józefa Łochowskiego proboszczem zostaje ks. Zygmunt Chromiński, wcześniej proboszcz i budowniczy kościoła w Kijowcu. Przez dwadzieścia lat jest też dziekanem dekanatu dobrskiego.
- 2000
Nowe prezbiterium z marmurowym ołtarzem i amboną. Ołtarz konsekruje bp Bronisław Dembowski 4 grudnia, w dzień św. Barbary.
- 2005–2009
Miedziany dach w miejsce ceramicznego, renowacja zabytkowych obrazów, konserwacja polichromii i elewacji.
- 2013
Sto lat od poświęcenia kościoła.
- 2019–2020
Proboszczem zostaje ks. kan. Wojciech Marciszewski. Kościół dostaje nowe drzwi, a zakrystia i kruchty zostają wyremontowane.
Co warto zobaczyć w kościele
Zabytkowe obrazy i rzeźby, w większości po renowacji.
Tradycje wielkanocne
Dwa zwyczaje, które wyróżniają parafię w Dobrej.
Procesja w Poniedziałek Wielkanocny
O świcie spod kościoła wyrusza procesja mężczyzn i chłopców z figurą Chrystusa i chorągwiami przybranymi wiosenną zielenią. Idą ze śpiewem około 12 kilometrów wokół miasta, zatrzymując się przy krzyżach i kapliczkach, w miejscu dawnego kościoła św. Barbary oraz na cmentarzu parafialnym i tak zwanym cholerycznym. Po mniej więcej trzech godzinach wracają z orkiestrą dętą do kościoła na poranną Mszę, na którą przychodzą już wszyscy.
W Dobrej na procesję mówi się też Meus. Nawiązuje do drogi uczniów do Emaus, podczas której spotkali Zmartwychwstałego; według innej wersji jest podziękowaniem za ocalenie miasta od zarazy. Odbywa się prawdopodobnie od połowy XIX wieku.
Straż przy Grobie Pańskim
W Wielkim Tygodniu przy Grobie Pańskim wartę pełnią Turki: w barwnych mundurach, z szablami, pokazują własną musztrę.
Tradycja łączy ich z odsieczą wiedeńską. Mieszkańcy Dobrej walczący w wojsku Jana III Sobieskiego mieli wrócić przed Wielkanocą w zdobycznych tureckich strojach, wejść w nich do kościoła, by podziękować za powrót, i stanąć na straży Grobu.
Dawne kościoły i kapliczki
Kościół św. Barbary
Ufundowany przed 1464 rokiem. Odbudowany z drewna w 1756 roku przez dziedziczkę Eufrozynę Mączyńską, spłonął w 1788 roku i przed 1802 rokiem stanął ponownie, z modrzewia. Rozebrany przez Niemców w czasie wojny; w jego miejscu stoi krzyż.
Kościół św. Jana Chrzciciela
Stał za miastem przy drodze do Uniejowa, od 1550 do 1779 roku.
Kaplica św. Stanisława
Przy cmentarzu dawnego kościoła szpitalnego.
Kapliczki Matki Bożej
W Mikulicach, Ostrówku (dwie), Szymanach i Ugorach.
Kapliczki w Dobrej
Św. Wawrzyńca i św. Barbary.
Krzyże i grota
Krzyże przydrożne stoją w każdej wsi parafii i na cmentarzu cholerycznym. Na trasie procesji Emaus jest grota z płaskorzeźbą Chrystusa Zmartwychwstałego z 2000 roku.
Wybrani proboszczowie
Lista obejmuje wybranych proboszczów znanych ze źródeł.
- 1521
- Paweł z Kłobi
- 1862–1893
- ks. Antoni Kozłowskiodnowienie kościoła
- 1895–1924
- ks. Ludwik Sperczyńskibudowa obecnego kościoła
- 1924–1930
- ks. Roman Kmiecik
- 1930–1932
- ks. Kazimierz Nieznański
- 1932–1942
- ks. Stanisław Zawadzki
- 1945–1957
- ks. Kazimierz Woźniakodbudowa kościoła
- 1957–1960
- ks. Zenon Krupiński
- 1960–1975
- ks. Władysław Górski
- 1975–1991
- ks. Władysław Jachgeneralny remont, organy
- 1991–1992
- ks. Eugeniusz Marciniak
- 1992–1999
- ks. kan. Józef Łochowskipierwszy dziekan dekanatu dobrskiego
- 1999–2019
- ks. prał. Zygmunt Chromińskidziekan dekanatu dobrskiego
- od 2019
- ks. kan. Wojciech Marciszewskidziekan dekanatu dobrskiego
Źródła: opis parafii na stronie Diecezji Włocławskiej, serwis Urzędu Miejskiego w Dobrej, ewidencja cmentarza w serwisie eCmentarze.